បុណ្យអុំទូក
ដោយ Khmer Calendar editorial · អាប់ដេតចុងក្រោយ 2026-09-26
បុណ្យអុំទូកជាពិធីបុណ្យប្រណាំងទូក៣ថ្ងៃ នៅពេញបូណ៌មីចុងខែតុលា ឬខែវិច្ឆិកា។ ទូកពីគ្រប់ខេត្តមកប្រណាំងនៅភ្នំពេញ ខណៈទន្លេសាបបង្វិលទិស ព្រមទាំងមានបណ្តែតប្រទីប និងកាំជ្រួចពេលយប់។

បុណ្យអុំទូក
បុណ្យអុំទូកជាពិធីបុណ្យជាតិដ៏ធំរបស់កម្ពុជា ដែលរដ្ឋកំណត់ឱ្យឈប់សម្រាក៣ថ្ងៃ។ ពិធីធ្វើឡើងនៅអំឡុងខែវិច្ឆិកា ពេលខ្លះធ្លាក់ដល់ចុងខែតុលា គោរពតាមចន្ទគតិ។
គេចាត់ទុកពិធីនេះជាបុណ្យចេញរដូវវស្សា ស្រដៀងនឹងពិធីសែនព្រះខែរបស់វៀតណាម ចិន កូរ៉េ និងជប៉ុន ដែលគេហៅថាពិធីពាក់កណ្តាលរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ។ នៅភ្នំពេញមានទូករាប់រយមកពីគ្រប់ខេត្តមកប្រណាំងនៅមុខព្រះបរមរាជវាំង ទាក់ទាញមនុស្សរាប់លាននាក់។
ក្នុងពិធីមានការប្រណាំងទូក ការបណ្តែតប្រទីបពេលល្ងាច និងការបាញ់កាំជ្រួច ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិនិងអន្តរជាតិយ៉ាងច្រើន។
៣ថ្ងៃ នៃពិធីបុណ្យអុំទូក
ពិធីបុណ្យអុំទូកមាន៣ថ្ងៃ។ ថ្ងៃទី១ជាថ្ងៃបើកការប្រណាំង។ ព្រះបរមរាជវាំងរៀបចំទូកព្រះទីនាំងពីរ ដាក់ទន្ទឹមគ្នាធ្វើជាទីព្រ័ត។ ការប្រណាំងចាប់ផ្តើមនៅម៉ោង១១ព្រឹក មានទូករាប់រយមកពី២៥រាជធានីខេត្តទូទាំងប្រទេសចូលរួមប្រជែងគ្នា។ ល្ងាចឡើងក្រោយប្រណាំងចប់ គេបណ្តែតប្រទីបធំៗនៅម៉ោង៦ល្ងាច មានប្រទីបតំណាងស្ថាប័នជាតិប្រមាណ៣០ចូលរួម ដើម្បីបួងសួងសុំសេចក្តីសុខពីព្រះម៉ែគង្គា និងពពួកនាគ។
ថ្ងៃទី២ ក្រោយបណ្តែតប្រទីប នៅម៉ោង៩យប់គេរៀបចំពិធីអកអំបុករហូតដល់១២រំលងអាធ្រាត្រ ជាការសំពះព្រះខែ។ ប្រជាពលរដ្ឋរាប់រយនាក់កាន់ចង្កៀងគោមចម្រុះពណ៌ដើរកម្សាន្តក្រោមពន្លឺព្រះច័ន្ទពេញវង់។
ថ្ងៃទី៣ចុងក្រោយ ការប្រណាំងបញ្ចប់នៅម៉ោង៥ល្ងាច ដោយមានពិធីកាត់ខ្សែព្រ័ត្យ។ ទូកទាំងអស់ត្រូវដង្ហែរមកកាត់ខ្សែព្រ័ត្យជាសញ្ញាបិទបញ្ចប់បុណ្យអុំទូក។
អ្នកមកពីខេត្តត្រូវកក់កន្លែងស្នាក់និងធ្វើដំណើរមកភ្នំពេញមុនមួយថ្ងៃ ព្រោះផ្លូវមាត់ទន្លេបិទនៅពេលប្រណាំង។ ពេលល្ងាចមានការបាញ់កាំជ្រួចនិងតន្ត្រីមាត់ទន្លេ។
ពិធីបណ្ដែតប្រទីប
ពិធីបណ្តែតប្រទីបឬបណ្តែតគោមមានកត់ត្រាក្នុងឯកសារមហាបុរសខ្មែរ។ ក្រោយឈ្នះសង្គ្រាមស្តេចកននៅបន្ទាយចតុមុខ ព្រះចន្ទរាជាបានរៀបចំពិធីនេះដើម្បីដឹងគុណដល់ព្រះម៉ែគង្គា ម្ចាស់នៃប្រភពទឹក និងដើម្បីសុំខមាលទោស ព្រមទាំងបួងសួងកុំឱ្យមានទឹកជំនន់នៅតំបន់នេះទៀត។
ព្រះម៉ែគង្គាមានព្រះហស្តកាន់ផ្កាឈូកនិងក្អមទឹក ជិះលើសត្វទឹកដូចជាត្រីរាជ ក្រពើ និងអណ្តើក។ ពាក្យគង្គាមកពីឈ្មោះទន្លេគង្គានៅឥណ្ឌា ដែលជាទន្លេពិសិដ្ឋសម្រាប់គ្រប់សាសនា ជាពិសេសសាសនាហិណ្ឌូ។ ទោះគ្មានទន្លេគង្គានៅខ្មែរ តែខ្មែរគោរពព្រះម៉ែគង្គាជាម្តាយថែរក្សាទឹកទាំងអស់ មានសមុទ្រ ទន្លេ ស្ទឹង ព្រែក បឹង ដែលចិញ្ចឹមមនុស្សសត្វ និងនាំមកនូវដីល្បាប់និងត្រី។
ខ្មែរមានទន្លេពិសិដ្ឋមួយគឺទន្លេសាប។ ដោយក្តីស្រលាញ់និងគោរពធម្មជាតិ ប្រជាពលរដ្ឋតែងបណ្តែតកូនប្រទីបតូចៗ ដើម្បីដឹងគុណដល់ព្រះម៉ែគង្គាដែលបានផ្តល់សេចក្តីសុខ និងភោគផលនេសាទសម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ នៅល្ងាចបុណ្យអុំទូក ក្រសួងស្ថាប័ននានាតែងរៀបចំប្រទីបធំតុបតែងដោយភ្លើងចម្រុះពណ៌ បណ្តែតនៅមុខព្រះបរមរាជវាំង មុននឹងមានការបាញ់កាំជ្រួច។